Glas-in-lood ramen

Beste mensen,

U ziet hier 3 voorstellen voor glas-in-lood ramen in deze kerk. Vorig jaar heb ik in Frankrijk mijn vakantie besteed aan het bestuderen van moderne glas-in-lood ramen. Vooral de ramen in de romaanse kathedraal te Conques en de ramen van het langsschip van de gotische kerk te Nevers maakten veel indruk op mij.

Waarom deze belangstelling voor glas-in-lood ramen? Toen ik deze kerk verbouwde was er de kans om de in potentie aanwezige mogelijkheden te realiseren. Vöör de verbouwing was de kerk vooral grijs; grijze betonsteen wanden, grijze betonvloeren. Door de wanden wit te schilderen kon de mogelijkheid meer onderscheid te maken, méér architectonische differentiatie gerealiseerd worden.
Het dak werd gedragen door ijle stalen staanders. Op geen enkele manier werd de belangrijke constructieve betekenis architectonisch duidelijk gemaakt. Door deze stalen staanders te bekleden met zware houten kolommen werd de constructieve betekenis helder. De betonnen raamframes werden minder dominant. Er ontstond iets als zijbeuken langs een middenschip. En – heel belangrijk – het hout van het plafond kreeg door het hout van de kolommen meer betekenis. Het materiaal hout won aan architectonische relevantie. Verder behield de kerk de eenvoud van een Romeinse basilica.
Altijd heeft bij mij de wens geleefd de lichttoetreding interessanter te maken. Dus toen de wens werd geuit iets aan de zoninstraling te doen heb ik daar graag een oplossing voor gezocht.

U ziet 3 voorstellen.

Voorstel 1:

Met de genoemde ramen in Conques en Nevers in gedachten ontwierp ik een eenkleurige lichtblauwe achtergrond waarop tekens in rood. Die tekens zouden iets kunnen aangeven van het religieuze gebruik van deze ruimte.
Op het eerste voorstel zijn de symbolen die op de voormalige betonnen preekstoel aanwezig waren overgenomen. De alpha en de omega en het Christusmonogram.
Heel universeel, maar ook heel traditioneel misschien.

Ontwerp 1: zuidzijde kerkzaal

Ontwerp 1: noordzijde kerkzaal

Voorstel 2:

Bij het tweede voorstel is de scheppingsmythe het uitgangspunt. Met name de 1e en de 4e dag. Op de 1e dag werd het licht geschapen. Licht zonder bronvermelding. Op de 4e dag werden zon, maan en sterren geschapen. Het licht kreeg bronnen. Inmiddels weten we dat onze zon de meest nabije ster is. Vandaar de keuze van de zonneschijven. De blauwe achtergrond in deze ramen verloopt van licht naar donker / van donker naar licht. In het zuidraam zijn de zonneschijven opgenomen in de donkere zone. En in het noordraam zijn de zonneschijven opgenomen in het lichte gedeelte, gaat het licht quasi uit van de zonneschijven.
Je kunt je natuurlijk afvragen of het belangrijk is een religieuze connotatie aan de ramen mee te geven. Hetzij begrijpelijk traditioneel, hetzij misschien te ingewikkeld voor intuïtieve bevattelijkheid, voorwaarde voor beeldende kunst.

Ontwerp 2: zuidzijde kerkzaal

Ontwerp 2: noordzijde kerkzaal

Voorstel 3:

Daarom een derde voorstel.
Eén aspect is bij de eerste twee voorstellen wat ondergesneeuwd geraakt. Het versterken van potentiële mogelijkheden. Dáár ben ik mee begonnen. Als je de betonramen oppervlakkig bekijkt lijken ze allemaal identiek. Toch is er een subtiel verschil dat ontstaan is omdat de frames per constructieve travee van 4,5m¹ geknikt zijn. Per travee staat de middenstijl ongeveer een handbreedte naar voren. Met als gevolg ook dat de onderregel ± 2º naar het midden oploopt.
Het budget voor glas-in-lood ramen is niet toereikend voor alle ramen. Daarom is per travee van 4,5m duidelijk gemaakt dat er meer gewoon glas in de gevels is dan glas-in-lood.
De enige kleuren in de kerk komen voor op het wandtapijt dat gemaakt is ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de Johanneskerk. De daarin gehanteerde kleuren een antwoord te geven in de glas-in-lood ramen is het uitgangspunt van het 3e voorstel.
De kleurenleer onderscheid 3 primaire kleuren. Rood, blauw en geel. De overgang van rood naar blauw is violet. De overgang van blauw naar geel is groen, en de overgang van geel naar rood is oranje. In het zuidraam ziet u de 2 primaire kleuren rood en blauw met de overgangskleur violet. In het noordraam ziet u de primaire kleur geel en de overgangskleur groen. De kleuren nemen per raamstrook naar het midden toe aan oppervlak. ¼, ½, ¾ en, grenzend aan de middenstijl, het gehele oppervlak van de strook.
De buitenste stroken blijven blank. De budgettaire beperking is geen armoei, maar maakt het beeld juist interessanter!
Met een beetje goede wil wordt hiermee de eenheid in verscheidenheid van de Johanneskerkgemeente tot expressie gebracht. Zelf denk ik dat dit voorstel architectonisch het sterkst is.

Ontwerp 3: zuidzijde kerkzaal

Ontwerp 3: noordzijde kerkzaal

Piet Wassink

Klik hier om foto's van het openingsfeest in mei 2006 te bekijken.

Klik hier om terug te gaan naar de hoofdpagina.

Dit is een truc om de pagina naar een volledige breedte van de hele pagina te krijgen omdat anders niet alles netjes gecentreerd wordt in de browser te krijgen maar dit moet wel heel veel tekst zijn. Ik weet dat het niet netjes is!